NepalWatch

News Portal For Eeverything In Nepal from Nepal

२०८० फागुन १९ गते
स्थानीय तह निर्वाचन

माओवादीमा भन्दा एमालेमा धेरै महिला उम्मेदवार

कानून बेवास्ता गर्दा स्थानीय तहमा खुम्चिँदै महिला उपस्थिति

काठमाडौं । कानूनले नै स्थानीय तहका विभिन्न पदमा महिला प्रतिनिधित्व सुनिश्चित गरे पनि राजनीतिक दलहरूले अर्घेल्याइ गरेका छन् । मुख्य राजनीतिक दलहरूले कानून बेवास्ता गरेर स्थानीय तहमा मनोनयन दर्ता गराउँदा महिला उपस्थिति खुम्चिने भएको छ ।

निर्वाचन आयोगको तथ्यांक अनुसार, प्रमुख राजनीतिक दलहरूले यसपटक पुरूष उम्मेदवारको दाँजोमा निकै कम महिला उम्मेदवार उठाएका छन् ।

गत स्थानीय तहको चुनावमा कार्यकारी प्रमुख मानिएको मेयर र अध्यक्षमा महिला संख्या निकै कम भएको महिला नेता तथा कार्यकर्ताहरूले गुनासो गरेका थिए । शक्तिको अभ्यास गर्ने प्रमुख पदहरूमा पुरूष हाबी भएको, उप्रमुखमा मात्रै महिलालाई जिम्मेवारी दिएकोलगायत गुनासो उनीहरूको थियो ।

यसपटक गठबन्धनबीच चुनावी तालमेलको बहानामा उपप्रमुख वा उपाध्यक्षमा समेत महिलाको कम उम्मेदवारी परेको छ । उम्मेदवारी नै कम परेकाले स्थानीय तहमा महिला जनप्रतिनिधिको उपस्थिति खुम्चिने निश्चित छ ।

कुन दलले कति उठाए महिला उम्मेदवार ?

नेपाली कांग्रेस

आयोगको पछिल्लो तथ्यांकअनुसार, सत्तारूढ दल नेपाली कांग्रेसले महानगरसहित २९३ नगरपालिकामा जम्मा ११ जना महिला मेयर उम्मेदवार उठाएको छ । ४६० गाउँपालिकामा १९ जना महिला अध्यक्ष उम्मेदवार बनाइएका छन् । त्यस्तै, उपमेयरमा १८० र उपाध्यक्षमा २९२ जना महिलाको उम्मेदवारी परेको छ ।

कांग्रेसबाट वडाध्यक्ष र वडा सदस्य उम्मेदवार बनाइएका महिलाको संख्या क्रमशः ८० र ३८६ छ । देशभर ३१ हजार २२० उम्मेदवार खडा गरेको कांग्रेसले महिला उम्मेदवारको संख्या १२ हजार ७९९ अर्थात् ४०.९९ प्रतिशत हुन्छ ।

नेकपा (एमाले)

कांग्रेसको तुलनामा एमालेले स्थानीय तहमा केही बढी महिलालाई उम्मेदवार त बनाएको छ तर उसले पनि कानूनी प्रावधान पालना भने गरेको छैन । निर्वाचन आयोगका अनुसार, एमालेले देशभर उठाएको महिला मेयर उम्मेदवारको संख्या २७ र उपमेयर २५९ छन् ।

त्यस्तै, गाउँपालिका अध्यक्षका लागि एमालेबाट २८ र उपाध्यक्षका लागि ४१० महिला मैदानमा छन् । वडाध्यक्ष ११९, खुला महिला सदस्यमा ५४१ गरी कुल १३ हजार ९०१ जनालाई एमालेले महिला उम्मेदवार बनाएको छ । स्थानीय तहका सबै पदमा एमालेले उतारेको महिलाको संख्या १३ हजार ९०१ छ । यो एमालेले देशभर खडा गरेको उम्मेदवारको ४१.७९ प्रतिशत हुन आउँछ । एमालेले देशभर ३३ हजार २५७ जना उम्मेदवार बनाएको छ ।

नेकपा (माओवादी केन्द्र)

समावेशी समानुपातिक प्रतिनिधित्वको वकलात गर्ने दल माओवादी केन्द्र पनि महिला उम्मेदवार बनाउने सवालमा अपेक्षा गरिएभन्दा फरक देखिएको छ । उसले मात्रै ४०.३२ प्रतिशत महिलालाई आसन्न स्थानीय तह निर्वाचनको उम्मेदवार बनाएको छ ।

निर्वाचन आयोगका अनुसार, नेकपा माओवादी केन्द्रले मेयरमा १८, उपमेयरमा १२८ जना महिला उम्मेदवार बनाएको छ । गाउँपालिका अध्यक्षमा २९, उपाध्यक्षमा २०३, वडाध्यक्षमा ९१ र खुला महिला सदस्यमा ४०० महिला उम्मेदवारले माओवादी पार्टीको प्रतिनिधित्व गर्दै उम्मेदवारी मनोनयन गराएका छन् । माओवादीले स्थानीय तहका सबै पदमा उतारेको महिलाको उम्मेदवारको संख्या ८ हजार ८९९ छ । कांग्रेस, एकीकृत समाजवादीलगायत सत्तासाझेदार दलसँग गठबन्धन गरेको माओवादीले आसन्न स्थानीय तह निर्वाचनका सबै पदमा गरी कुल २२ हजार ६८ जनालाई उम्मेदवार बनाएको छ ।

नेकपा (एकीकृत समाजवादी)

एमाले विभाजन भएर बनेको एकीकृत समाजवादीले स्थानीय तहका विभिन्न पदमा गरी ४ हजार २०८ महिलालाई चुनावी मैदानमा खडा गरेको छ ।

समाजवादीबाट मेयरमा २३, उपमेयरमा १०६, गाउँपालिका अध्यक्षमा १२, उपाध्यक्षमा ११२, वडाध्यक्षमा ६९, खुला सदस्यमा २८० महिलाले प्रतिस्पर्धा गर्दैछन् । एकीकृत समाजवादीले देशभर उठाएको उम्मेदवारको संख्या ११ हजार २०४ छ । यस हिसाबले उसले ३७.५५ प्रतिशत मात्र महिला उम्मेदवार बनाएको छ ।

यस्तो छ वडातर्फ प्रमुख राजनीतिक दलका कुल वडाध्यक्षका उम्मेदवारहरू :

कांग्रेस– ६,११६
एमाले– ६,४९५
माओवादी– ४,४१२
एकीकृत समाजवादी– २,४१५
राप्रपा– ३,१४४
जसपा– २,०६२
लोसपा– १,०१३