काठमाडौँ । शताब्दी पुरुष सत्यमोहन जोशीको निधन भएको छ । आज बिहान ६ बजेर ५० मिनेटमा उपचारकै क्रममा उनको निधन भएको ग्वार्कोस्थित किष्ट मेडिकल कलेजले जनाएको छ ।

१०३ वर्षीय जोशीको स्वास्थ्यमा समस्या देखिएपछि असोज ७ गते उक्त अस्पताल भर्ना गरिएको थियो ।

उनको सघन उपचार कक्ष आईसीयूमा राखेर उपचार भइरहेको थियो ।

अस्पतालका अनुसार, उनलाई युरिन इन्फेक्सन तथा छातीमा निमोनिया देखिएको थियो । यस्तै जोशीमा डेङ्गीको समेत संक्रमण देखिएको थियो ।

अस्पतालकाअनुसार जोशी भर्ना भएपछि केहि दिन उनको स्वास्थ्यमा क्रमिक सुधार देखिएको थियो । उनी दोहोरो संवाद गर्न सक्ने भइसकेका थिए ।

तर पछिल्लो ३–४ दिनदेखि खानामा अरुचि बढ्दै गएको र उनको स्वास्थ्यमा उतारचढाब देखिएको थियो । पछिल्लो समय उनी प्रस्ट रुपमा संवाद गर्न पनि नसक्ने भएका थिए ।

जोशी संस्कृतिविद् हुन् । उनका साहित्यिक रचना पनि उत्तिकै छन् । उनको जन्म वि.सं. १९७७ वैशाख ३० गते बाबु शंकरराज जोशी र आमा राजकुमारीका सुपुत्रका रूपमा बखुम्बहाल, ललितपुरमा भएको थियो ।

जोशीले तीनपटक नेपालको सर्वाधिक ठूलो धनराशीको मदन पुरस्कार पाएका थिए । जोशीको ‘हाम्रो लोक संस्कृति’का लागि वि. सं. २०१३ सालमा पहिलो पटक, ‘नेपाली राष्ट्रिय मुद्रा’ नामक ग्रन्थका लागि वि. सं. २०१७ सालमा दोस्रोपटक र कर्णाली लोक संस्कृति नामक ग्रन्थका लागि वि.सं. २०२८ सालमा संयुक्त रूपमा तेस्रोपटक मदन पुरस्कार प्रदान गरिएको थियो ।

नेपाली भाषा, कला, संस्कृतिको संरक्षण, सम्वद्र्धन र विकासमा पुर्याएको योगदानका लागि उनलाई सुप्रबल गोर्खा दक्षिणबाहु विख्यात त्रिशक्ति पट्ट, आदिकवि भानुभक्त पुरस्कार, काठमाडौँ विश्व विद्यालयले विद्यावारिधीको मानार्थ प्रमाणपत्र प्रदान गरिएको थियो । नेपाल सरकारले पनि उज्ज्वल कीर्तिमान राष्ट्रदीपले सम्मानित गरेको छ ।

नेपाली भाषामा जोशीका प्रबन्ध तथा अनुसन्धानात्मक १०, नाटक पाँच, काव्य दुई र पाँच कथा संग्रह प्रकाशित छन् । नेवारी भाषाको समेत गणना गर्दा उनका कुल प्रकाशित कृतिको संख्या ५० छ ।

शताब्दी पुरुष जोशीले जीवनभर साहित्य, कलासंस्कृति र रङ्गमञ्चमा गरेका योगदानका विविध आयाम समेटेर कवि तथा लेखक अनिल पौडेलद्वारा लिखित ‘जुरेली दर्शन’ पुस्तक प्रकाशनमा ल्याएका छन्। यस कृतिमा उनको जीवनी, भाषा, साहित्य, लोकसंस्कृति अन्वेषणलगायतका विषयहरू समेटिएका छन्।